Archiwum kategorii ‘Grudziądz wczoraj’

z lotu ptaka…

piątek, 14 Styczeń 2011

    Analizując fotografię z 1918 roku, przedstawiającą lotnisko, nie mogłem oprzeć się wrażeniu jak wielki obszar był wtedy niezabudowany. W oddali widoczny budynek dworca, szkoła maszyn… jak wiele budynków dopiero powstanie… niektóre znikną bezpowrotnie. To chyba jedyna, tak dokładna fotka przedstawiająca Fort Gać, gdzie stoi obecnie blok z wielkiej płyty w którym mieszkam   ;-)         Wprawny obserwator zauważy, że układ ulic nie uległ znacznym zmianom. Dzisiejsze WZU, bez wątpienia pierwszoplanowy obiekt, robi naprawdę duże wrażenie… w końcu to początek dwudziestego wieku a tutaj aż kipi od nowoczesności. Część z budynków infrastruktury lotniska, praktycznie została utrwalona w trakcie budowy. Wyobrażam sobie co musieli czuć ludzie, patrząc jak maszyny latają w powietrzu…

0
Kategoria: Grudziądz wczoraj |

…nieodkryte negatywy z okupacji

piątek, 7 Styczeń 2011

     Zastanawiam się ile trudu musiał zadać sobie Marcin, prosząc znajomego o udostępnienie starych fotografii… Sprawa, z ciekawym materiałem dotyczącym naszego miasta, już trochę trwa… Zaczęło się niewinnie. Kiedyś, przeglądając wspólnie zdjęcia, Marcin wspomniał mi, że zna człowieka któremu dziadek zostawił w spadku  bogate zbiory fotograficzne z czasów okupacji. Opisał mi nawet co przedstawiają… prawdę mówiąc mój entuzjazm szybko znikł, gdy okazało się, że właściciel pokaźnego zbioru praktycznie nie jest zainteresowany udostępnieniem go miłośnikom historii… nie pomogły prośby i rozmowy Marcina, który za każdym razem tłumaczył jaką ów materiał przedstawia wartość dla powstającej monografii Twierdzy Grudziądz i innych, mających ukazać się niebawem, publikacji… właściciel,  bez powodu, kategorycznie powiedział ,,Nie!”… cóż, takie jest prawo właściciela. Pytanie tylko czy jest z siebie zadowolony? Wiem, że obecnie rozmowy idą w dobrym kierunku… Marcinowi udało się otrzymać parę unikatów, które postanowiłem zamieścić na  blogu… gdy patrzę na opakowania negatywów z datami 1940,41,42 …rozmyślam ile ciekawych rzeczy jest jeszcze  do odkrycia.   :-)      

0
Kategoria: Grudziądz wczoraj |

,,L” jak lotnisko…

sobota, 20 Listopad 2010

    Potoczna dziś nazwa ,,Lotnisko’’ kojarzona  Grudziądzanom z dużym osiedlem mieszkaniowym, stała się ciekawym przykładem przemian…Pamiętam jako mały chłopiec ,,siłę’’ jaka towarzyszyła rozbudowie tego molocha. Bloki z wielkiej płyty…praktycznie takiej samej w całym kraju, wyrastały jak grzyby po deszczu. Nowe mieszkanie, marzenie wielu czekających zazwyczaj  latami rodzin. W pośpiechu otwierane sklepy, punkty usługowe-często w samych blokach…to było najważniejsze i nikt chyba nie zastanawiał się nad historią tego miejsca. Duża przestrzeń na granicach administracyjnych miasta, dawała pole do popisu ówczesnym projektantom. Wtedy  bylejakość była na budowach normą.          

     Wielokrotnie  podczas budowy natrafiano na pamiątki związane z dawnym przeznaczeniem tego terenu…traktowano je raczej jako poniemieckie śmieci i nikt specjalnie nie przywiązywał do tego uwagi…elementy silników, części wyposażenia samolotów, wszechobecna w terenie amunicja …dzisiaj w części lasu przylegającej do osiedla są czytelne ukrycia dla tych maszyn, remontowanych w pobliskich zakładach. Kawałki pogiętej, aluminiowej blachy, najprawdopodobniej poszycia wielu samolotów ,,wychodzi’’ sama z ziemi. Przy każdym takim zdarzeniu, nachodzi mnie chęć ,,poszperania’’ w lotniczym temacie. Bardzo pomocna byłaby dokumentacja fotograficzna. Jestem ciekaw czy takowa gdzieś istnieje?

0
Kategoria: Grudziądz wczoraj |

prawie jak w…

niedziela, 10 Październik 2010

    Ostatnia wojna bardzo mocno wpłynęła na wizerunek centrum Grudziądza. Praktycznie cała zabudowa, która ciągnęła się wzdłuż Trynki przestała istnieć. Al. 23 Stycznia, Groblowa, dziś wyglądają zupełnie inaczej. Niegdyś gęsto zabudowane ulice, tętniące handlowym życiem, stały się bardziej traktami spacerowymi, wzdłuż których obficie posadzona zieleń stara się zastąpić powstałą pustkę. Na ten stan rzeczy duży wpływ miało ,,zakrycie’’ ostatniego etapu Trynki, która kończy swój bieg wpadając do Wisły. Wertując stare fotografie spostrzegłem jak bardzo wielka jest to zmiana. Nie chodzi już nawet o  architektoniczną roszadę…lecz sam charakter jakie pełni dziś centrum i mieszkający w nim ludzie. Przylegające ciasno do miejskich murów oficyny, domki, płoty i charakterystyczny mostek pod którym płynął (niewidoczny dziś) kanał Trynka zrobił na mnie duże wrażenie. Pierwsze skojarzenie jakie przyszło mi na myśl to Brugia, którą zwiedzałem zeszłego roku w Belgii. Malownicze domki nad kanałem oplatającym całą starówkę…takie widoczki możemy dziś podziwiać również w sąsiedniej Bydgoszczy, która stara się restaurować klimatyczne miejsca łącząc tradycję z nowoczesnością…czasu niestety nie można cofnąć. Zniszczenia wojenne bezpowrotnie zmieniły obraz naszego miasta…Czy jest szansa by w przyszłości ktoś zainteresował się tym tematem? Warto spróbować…pod rozpadającym się dziś młynem leniwie płynie Trynka , czekając na lepsze czasy…

0
Kategoria: Grudziądz wczoraj |

…zmiana krajobrazu

poniedziałek, 20 Wrzesień 2010

    Czas budowy i remontów infrastruktury drogowej trwale zmieni  krajobraz. Codzienne spojrzenie na plac budowy nie powoduje, że zauważymy szczególne zmiany w otaczającym nas świecie. Lecz wystarczy parodniowa nieobecność i już nasze oko widzi różnicę …coś przybyło, coś ubyło. Pamiętam stary, parterowy budynek z czerwonej cegły przy ulicy Warszawskiej. Odkąd sięgnę pamięcią zawsze mieścił się tam sklep spożywczy. Zapomniany, na wylocie z miasta, stanowił swego rodzaju oazę dla mieszkańców z pobliskiej wsi Gać. Handlowa Spółdzielnia Inwalidów do której należał,  zaopatrywała go w podstawowe towary. Wraz z rozbudową osiedla Lotnisko i pojawieniu się dobrze zaopatrzonych sklepów oferujących praktycznie wszystko, jego rola zaczęła tracić na znaczeniu. Przypomniałem sobie  jak większość ludzi nazywała ten charakterystyczny budynek pechową trzynastką- to chyba z racji nadanego numeru i ilości włamań jakie miały tam miejsce. Najciekawsze co udało mi się ustalić o jego historii to… że był ściśle związany z lotniskiem wojskowym. Jego obecność na starych niemieckich mapach, dowodzi bezspornie o jego militarnym przeznaczeniu. FR 1894- stalowy napis (Fortifikationsrayon) mieszczący się nad głównym wejściem, po którego środku jakiś ,,zręczny’’ elektryk zainstalował lampę oświetlającą mówi nam wszystko. Na elewacji można było zauważyć masę odprysków po pociskach. Sama konstrukcja nawiązywała klimatem do typowych pruskich budowli. Gdy tylko zaczęto przebudowę drogi mającej ułatwić prawo skręt w szpitalną ul.Rydygiera los sklepu został przesądzony…Pospieszyłem czym prędzej by od pracujących przy rozbiórce robotników pozyskać ,,historyczne litery’’…niestety, było już za późno. Po budynku obserwatorów lotniska nie było już śladu…

0
Kategoria: Grudziądz wczoraj |